Latin Phrases -II ( F-M)

F

==================================================

Faber est suae quisque fortunae
Herkes kendi kaderini yazar. (Appius Cladius Caecus)

Fabricando fit faber
Pratik mükemmelleştirir.

Facilius est multa facere quam diu
Birçok şey yapmak hayat boyu sadece bir şey yapmaktan daha kolaydır.

Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum
Hep çalışın ki şeytan geldiğinde sizi meşgul görsün. (Aziz Jerome)

Fac simile
Benzer bir şey yap. (Faks sözcüğü burdan türemiştir)

Felix culpa
Mutlu hata

Felix qui potuit rerum cognoscere causas
“Şey”lerin derinliklerine inebilenlere (nedenleri anlayabilene) ne mutlu! (Virgilius)

Fere libenter homines id quod volunt credunt
Kural olarak, insan olmasını umduğu şeye inanır.

Festina lente !
Yavaşça acele et!

Fiat lux !
Işık olsun! (Dünyanın yaratılması sırasındaki ilahi emir)

Fide, sed cui vide
Güven, ancak önlemini de al. <İtimat kontrole mani değildir.>

Finis coronat opus
Sonuç, araçları meşru kılar. (Başarı için her yol mubahtır gibi)

Flagrante delicto
Suçüstü

Florebo quocumque ferar
Taşındığım her yerde çiçek açacağım.

Fluctuat nec mergitur
Yalpalar, ama asla batmaz (Paris şehrinin mottosu)

Fortes fortuna juvat ou Audaces fortuna juvat
Şans ancak cesurlara yardım eder.

Fraus latet in generalibus
Genellemeden hata doğar.

G

==============================================

Gladius legis custos
Kılıç yasanın koruyucusudur. (Paris Adalet Sarayı’nın girişinde kazılı döviz, silahlı kuvvetlerin hukuk için çalışması gerektiğini anlatır)

Grammatici certant
Bilginler kendi aralarında bu konuda anlaşamamışlardır.

Gutta cavat lapidem non vi, sed sæpe cadendo
Suyun taşı delmesi gücünden değil sürekliliğindendir.

H

==================================================

Habeas corpus
Vücudun senindir (Hukuk yasası)

Habemus papam
Bir papamız var

Habent sua fata libelli
Kitaplar kendi kaderlerine sahiptir

Hannibal ante portas ya da Hannibal ad portas
Hannibal kapıda (Tartışmaya zaman yok, savaşmalı anlamında)

Hic et nunc
Burada ve şimdi

Hic et ubique terrarum
Burada ve dünyanın her yerinde (Sorbonne dövizi)

Hic Rhodus, hic salta
İşte Rodos, atla!

Hoc signo vinces
Bu işaret sayesinde galip geleceksin (Milvius Köprüsü Savaşı öncesi I. Constantinus’a iletildiğine inanılan ilahi görünüm)

Hodie mihi, cras tibi
Bugün benim, yarın senin için

Homines quod volunt credunt
İnsanlar inanmak istediklerine inanırlar.

Homo homini lupus
İnsan insanın kurdudur.

Homo sum, humani nil a me alienum puto
İnsanım, ve insani olan hiçbirşey bana yabancı değildir.

Hora fugit, stat jus
Zaman geçer, hukuk kalır.

Horribile dictu
Söylemesi korkunç

Humanius est deridere vitam quam deplorare
Hayata gülmek hayat için ağlamaktan daha insani bir davranıştır.

I

====================================================

Ibidem
Aynı yerde

Id est
Yani

Idem
Aynı şey

Id est genus hominum
İşte insan cinsi böyledir (Terentius)

Ignorantia iuris nocet
Hukuk bilmemek zarar verir.

Ignorantia juris neminem excusat
Hukuk bilmemek özür olamaz.

Ignorantia legis non excusat
Kuralları bilmemek özür olamaz.

Ignoti nulla cupido
Bilmediğimizi arzulamayız (Ovidius’un dizesi)

In dubio pro reo
Şüphe zanlıya yarar.

In medio tutissimus ibis
Orta yol en güvenlisidir (Ovidius)

In extenso
Tam içerikle

In fine
Sonunda

In girum imus nocte et consumimur igni
Gecenin içinde dönüyoruz, ateş bizi yutuyor (Lat. sağdan ve soldan okunuşu aynı)

In medias res
Şeylerin ortasından (Edebiyat, film gibi alanlarda anlatıma olayın ortasından başlama tekniği)

In medio stat virtus
Erdem ortada durur, uçlarda değildir. (Yedi Bilge Tapınağı’nın kapısında yazılı aşırıya kaçmamayı öğütleyen söz)

In partibus
Aslı: “in partibus infidelium” (sadık olmayanların şehrinde)

In silico
20. yy.’da ortaya çıkan terim, bilgisayarla yapılan anlamında. (Zıt: in vivo, in vitro)

In situ
Aynı yer üzerinde

Inventas vitam iuvat excoluisse per artes
Bırakın sanat ve bilimle hayatı güzelleştirelim/geliştirelim. (Vergil, Nobel Madalyası)

In vino veritas
Gerçek şaraptadır.

In vitro
Deney yapılan ortamda, laboratuvarda.

In vivo
Canlı içinde, yaşamın içinde

Incredibile dictu
Söylemesi inanılmaz

Inter alia
Diğer şeylerin yanısıra / diğer şeylere ilaveten

Inter arma silent leges
Savaş zamanında yasalar sessiz kalır.

Inter fæces et urinam nascimur
Dışkı ve sidiğin arasından doğarız (Aziz Augustine)

Intra muros
Sur içi

Intuitu personae
İnsana bağlı (sözleşme)

Ipso facto
Kendiliğinden olan

Ipsa scientia potestas est
Bilgi tek başına güçtür (Sir Francis Bacon)

Ira furor brevis est
Kızgınlık kısa deliliktir.

Irritare crabrones
Eşekarılarını rahatsız etmek

Is fecit, cui prodest
Bunu yapan, bundan çıkarı olandır. (Suçluyu bulmak için bundan kimin çıkarı olduğuna bakın)

I tego arcana dei
Git, ben tanrının öğretisine sahibim. (Et in arcadia ego ‘nun anagramı)

Iunctis viribus
Birleşmiş güçler tarafından (Birlikten güç doğar)

Iurare in verba magistri
Efendinin sözüne bakarak yargılamak

Iustitia omnibus
Herkes için adalet (District of Columbia’nın mottosu).

Iuventus stultorum magister
Gençler delilerin öğretmenidir.

L

==============================================

Labor omnia vincit improbus
Güçlü bir çalışma/emek herşeyin üstesinden gelinir. (Virgilius)

Laborare est orare
Çalışmak ibadettir.

Lacrimis struit insidias cum femina plorat
Kadın ağlarken, gözyaşlarıyla tuzak hazırlar. (Caton)

Lapsus calami
Kalemin sürçmesi

Lapsus linguæ
Dilin sürçmesi (genelde sadece “lapsüs” olarak kullanılır)

Liberate me ex inferis
Beni cehennemden kurtarın!

M

=======================================

Macte animo ! Generose puer, sic itur ad astra
Cesaret soylu evlat! Ancak bu şekilde yıldızlara doğru yükselinir.

Magnum opus
Bir Şaheser

Major e longinquo reverentia
Uzaktan, beğeni daha çok olur. (Davulun sesi uzaktan hoş gelir)

Mala gallina, malum ovum
Kötü yumurta kötü tavuktan çıkar (Anasına bak kızını al)

Mala malus mala mala dat
Kötü ağaç kötü elma verir.

Mali principii malus finis
Kötü başlayan kötü biter

Manu militari
Silahlı kuvvetlerin yardımıyla (cf. Manus milites)

Manus dei
Tanrı’nın eli

Manus manum lavat
El eli yıkar.

Manus milites
Askeri el tarafından

Margaritas ante porcos
Domuzların önündeki inciler (Sanat eserlerinin cahiller tarafından yorumlanması için kullanılır)

Mater artium necessitas
İcatlar ihtiyaçlardan doğar. (Apuleius)

Mea culpa
Benim hatam!

Medice,curate ipsum
Doktor,sen önce kendini iyileştir.

Medicus curat, natura sanat
Doktor tedavi eder, doğa iyileştirir.

Memento mori
Ölümlü olduğunu unutma

Memento audere semper
Her zaman cesaret etmeyi/denemeyi unutma.

Memento quia pulvis es
Toz olduğunu unutma

Mendacem memorem esse oportere
Yalancının hafızası güçlü olmalıdır. (Quintilian)

Mens sana in corpore sano
Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur. (Juvénal)

Militat omnis amans
Her aşık bir savaşçıdır (Ovidius)

Minimum minimorum
En küçüklerin en küçüğü

Missi dominici
Senyörün delegesi/elçisi

Modus operandi
Hareket etme tarzı (cinayet romanlarında suçluların ortak davranışları için kullanılır)

Modus vivendi
Yaşam tarzı

Mors Certa, vita Incerta
Ölüm kesindir,hayat değil.

Multi sunt vocati, pauci vero electi
Çoğu çağırılan, azı seçilen

Mutatis mutandis
Değişmesi gerekeni değiştirerek