Latin Phrases- IV (R-V)

R

===================================

Reddite ergo quæ Cæsaris sunt Cæsari et quæ Dei sunt Deo
Sezar’a Sezar’ın olanı, Tanrı’ya Tanrı’nın olanı verin. (Yuhanna İncili, İsa’nın sözü)

Radix malorum est cupiditas
Açgözlülük bütün kötülüklerin anasıdır.

Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari
Sezar’ın hakkı Sezar’a.

Reductio ad absurdum
Olmayana ergi (mantıkta bir metod)

Rem acu tetigisti
Üzerine parmağınızı koydunuz (Tam üstüna bastınız, doğru tahmin anlamında)

Repetitio est mater studiorum
Tekrar öğrenmenin anasıdır.

Requiescat in pace (R.I.P.)
Barış (nur) içinde yatsın.

Res ipsa loquitur
Halin icabından anlaşılabileceği gibi (Hukuk terimi: yani bir şey söylemeye gerek yok, olay kendi kendini anlatacak kadar açık)

Rigor mortis
Ölüm katılığı (Bütün dillerde adlî tıpta halen kullanılan bir terim)

Roma die uno non aedificata est
Roma bir günde kurulmadı

S

=====================================

Sæpe morborum gravium exitus incerti sunt
Çoğu zaman ağır hastalıkların sonucu belirsiz olur.

Salus ægroti suprema lex
Hastanın iyiliği en üstün yasadır.

Sapiens dominabitur astris
Bilge kişi yıldızlara hükmeder.

Sapientia est potentia
Bilgelik güçtür.

Scio me nihil scire
Bildiğim tek şey hiçbir şey bilmediğimdir.(Socrates)

Semper fidelis
Her zaman sadık (ABD Deniz Birlikleri dövizi) – çoğu zaman semper fi olarak kısaltılır

Senatus Populusque Romanus (S.P.Q.R.)
Senato ve Roma Halkı

Sine qua non
Olmazsa olmaz

Si tacuisses, philosophus mansisses
Eğer sessiz kalmış olsaydın, bir filozof olarak kalabilirdin.

Si vales, valeo
Sen iyiysen ben de iyiyim.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan önce sev.

Si vis pacem, para bellum
Eğer barış istiyorsan savaşa hazırlan.

Si vis pacem, para iustitiam
Eğer barış istiyorsan adalet hazırla (üsttekine gönderme)

Sic
Yani, böylece (basımda kullanıldığında dizgi hatası ya da yanlışlık olmadığını belirtir.)

Sic ad nauseam
Bıkana kadar böyle.

Sic transit gloria mundi
İşte dünyanın ihtişamı böyle geçiyor. (yeni Papa ilan etme törenlerinde söylenir)

Silent leges inter arma
Savaş olduğunda kanunlar susar.

Similia similibus curantur
Benzer benzerini iyileştirir.

Sine die
Belli bir tarih belirtmeksizin.

Sine labore non erit panis in ore
Çalışmadan ağzında ekmek olmaz.

Sine scientia ars nihil est
Bilgi olmadan sanat bir hiçtir.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan sev.

Solem lucerna non ostenderent
Güneş fenerle gösterilmez (bariz olaylar için)

Soli sol soli
Yeryüzünün tek güneşine (Louis XIV-Güneş Kral-‘a ithafen)

Sotto voce
Alçak sesle

Spes salutis
Kurtuluş umudu

Spoliatis arma supersunt
Yağmalananın kalan tek şeyi silahlarıdır.

Statu quo
Daha önce içinde bulunulan durum

Statu quo ante bellum
Savaştan önce içinde bulunulan durum

Sui generis
Kendine özgü

Summum ius summa inuria.
Ne kadar çok kanun,o kadar az adalet (Cicero)

Summum jus, summa injuria
Hukukun zirvesi, haksızlığın zirvesidir. (Kurallar çok katı uygulandığında söylenir)

Sursum corda!
Kalpler yukarı! (cesaretlendirme amacıyla söylenir)

Sutor, ne supra crepidam
Ayakkabıcı, ayakkabının daha yukarısı değil! (Bilmediğimiz şeyler hakkında konuşmamalıyız anlamında. Apelle (Yunan ressam) çizmekte olduğu ayakkabı hakkında bir ayakkabıcıya danışır. Ayakkabıcı resmin geri kalanı hakkında da yorum yapmaya başlayınca Apelle onu nazikçe sınırları aşmaması için uyarır)

Her zaman sadık (ABD Deniz Birlikleri dövizi) – çoğu zaman semper fi olarak kısaltılır

Senatus Populusque Romanus (S.P.Q.R.)
Senato ve Roma Halkı

Sine qua non
Olmazsa olmaz

Si tacuisses, philosophus mansisses
Eğer sessiz kalmış olsaydın, bir filozof olarak kalabilirdin.

Si vales, valeo
Sen iyiysen ben de iyiyim.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan önce sev.

Si vis pacem, para bellum
Eğer barış istiyorsan savaşa hazırlan.

Si vis pacem, para iustitiam
Eğer barış istiyorsan adalet hazırla (üsttekine gönderme)

Sic
Yani, böylece (basımda kullanıldığında dizgi hatası ya da yanlışlık olmadığını belirtir.)

Sic ad nauseam
Bıkana kadar böyle.

Sic transit gloria mundi
İşte dünyanın ihtişamı böyle geçiyor. (yeni Papa ilan etme törenlerinde söylenir)

Silent leges inter arma
Savaş olduğunda kanunlar susar.

Similia similibus curantur
Benzer benzerini iyileştirir.

Sine die
Belli bir tarih belirtmeksizin.

Sine labore non erit panis in ore
Çalışmadan ağzında ekmek olmaz.

Sine scientia ars nihil est
Bilgi olmadan sanat bir hiçtir.

Si vis amari, ama
Sevilmek istiyorsan sev.

Solem lucerna non ostenderent
Güneş fenerle gösterilmez (bariz olaylar için)

Soli sol soli
Yeryüzünün tek güneşine (Louis XIV-Güneş Kral-‘a ithafen)

Sotto voce
Alçak sesle

Spes salutis
Kurtuluş umudu

Spoliatis arma supersunt
Yağmalananın kalan tek şeyi silahlarıdır.

Statu quo
Daha önce içinde bulunulan durum

Statu quo ante bellum
Savaştan önce içinde bulunulan durum

Sui generis
Kendine özgü

Summum ius summa inuria.
Ne kadar çok kanun,o kadar az adalet (Cicero)

Summum jus, summa injuria
Hukukun zirvesi, haksızlığın zirvesidir. (Kurallar çok katı uygulandığında söylenir)

Suum cuique
Herkes hak ettiğini bulur.

T

===================================

Tarde venientibus ossa
Geç kalanlara, kemikler. (Yemeğe geç kalanlar için söylenir.)

Tempora mutantur et nos mutamur in illis
Zaman hareket ediyor, biz de onunla birlikte değişiyoruz.

Tempori servire
Şartlara uyum sağlamak

Tempus fugit, aeternitas manet
Zaman uçar,sonsuzluk kalır.

Testis unus, testis nullus
Tek şahit, hiç şahit (tek şahit bir olayı kanıtlamak için yeterli olmaz anlamında)

Timendi causa est nescire
Korkunun sebebi cehalettir. (Seneca)

Timeo Danaos et dona ferentes
Yunanlar’dan korkuyorum, özellikle hediye getirdikleri zaman. (Virgile’in kitabından alıntı. Şehirdekilerin Truva Atı’nı şehre sokmak istemesi üzerine Laocoon tarafından söylenmiştir. İçten pazarlıklı birinin size belirgin bir sevgiyle yaklaşması durumunda söylenir.)

Timeo hominem unius libri
Tek kitabı olan insandan korkarım.

Tres faciunt collegium
Topluluk için üç kişi gerekir

Tu quoque mi fili
Sen de mi oğlum? (Shakespeare’den alıntı, Jül Sezar’ın Decimus Junius Brutus’ten yediği darbe ile düşmesi sırasında söylediği düşünülür)

Tu secanda marmora. Locas sub ipsum funus, et sepulchri. Immemor, struis domos
Ölüm karşına gelmiş. Sen mezarını düşünecek yerde mermer yontturup evler yaptırmaktasın. (Horatius)

U

==================================

Ubi bene, ibi patria
Neresi güzelse, orası vatandır.

Ubi concordia, ibi victoria
Nerde dirlik varsa orda zafer vardır.

Ubi fumus, ibi ignis
Duman varsa ateş de vardır. (Ateş olmayan yerden duman çıkmaz)

Ubi tu Gaius, ibi ego Gaia
Sen nerde olursan, Gaius, ben de Gaia, orada olacağım. (Romalıların evlilik sırasındaki ettiği bağlılık yemini)

Ultima cave
Sonuncuya hazırlıklı ol (Saatten bahsediyor. Güneş saatleri üzerine yazılan geleneksel yazı)

Ultima ratio regum
Kralların son çaresi (Cardinal de Richelieu tarafından silahların üzerine yazdırılmıştır)

Ultra posse nemo obligatur
Kimse yapabileceğinin ötesinde zorlanamaz.

Ulula cum lupis, cum quibus esse cupis
Kurtlarla dolaşan ulumayı öğrenir.

Unum castigabis, centum emendabis
Bir hatanın önüne geçmek yüz tanesini engellemektir.

Urbi et orbi
Şehir (Roma) için ve dünya için

Usus magister est optimus
Tecrübe (ya da pratik) en iyi öğretmendir. (Yani teorik olarak öğrenilen bir ders alıştırmalarla desteklenmelidir.)

Ut ameris, amabilis esto
Sevilmek için sevecen ol.

Ut sis nocte levis, sit cena brevis
Eğer iyi bir gece geçirmek istiyorsan, akşam yemeğini kısa tut.

Ut supra
Yukarıdaki gibi

Uti, non abuti
Kullan ama suistimal etme

V

====================================

Vade retro satana
Geri çekil, şeytan!

Væ victis!
Yazık yenilenlere (altta kalanın canı çıksın)! (Brennus, Galya komutanı, Roma’yı aldıktan sonra)

Vasa vana plurimum sonant
En fazla sesi boş çanaklar çıkarır.

Veni vidi vici
Geldim, gördüm, yendim (Jül Sezar)

Verba docent, exempla trahunt
Kelimeler öğretir, örnekler yol gösterir.

Verba volant, scripta manent
Söz uçar, yazı kalır.

Verbatim
Kelimesi kelimesine.

Veritas odium parit
Dürüstlükten nefret doğar. (her doğru söylenmek için uygun değildir anlamında)

Veritas odium parit, obsequium amicos
Dürüstlük düşmanları, yalakalık dostları doğurur.

Veritatem dies aperit
Zaman gerçeği açığa çıkarır.

Versus
..e doğru.(İngilizce’de yanlış olarak “karşısında” anlamında kullanılır.kısaltması: vs.)

Veto
Engelliyorum!

Vi Veri Veniversum Vivus Vici
Gerçeğin gücü evreni fethettirir.

Vice versa
Karşılıklı olarak

Vide supra
Daha yukarsını gör.

Video meliora proboque deteriora sequor
İyi yolu görüyor ve takdir ediyorum, ancak kötü yolu seçiyorum. (Ovidius, Dönüşümler ; Médée’ye verilen söz)

Vinum aqua miscere
Şarabına su katmak

Vir prudens non contra ventum mingit
Akıllı adam rüzgara karşı işemez.

Vir sapit qui pauca loquitur
Geçek bilge az konuşandır.

Virtus post nummos
Erdemden önce para

Visita Interiora Tellus Rectifacando Inveniens Occultam Lapidem. (VITRIOL)
Dünyanın merkezini ziyaret et, orada gizli taşı bulacaksın (her insanın hakikati kendi içinde bulacağını anlatır)

Volens nolens
İsteniyor mu istenmiyor mu

Vox clamans in deserto
Çölde haykıran bir ses (Jean le Baptiste tarafından “Kimsin?” sorusuna cevaben söylenmiştir)

Vox populi vox dei
Halkın sesi tanrının sesidir.

V.S.L.M
«Votum Solvit Libens Merito »nun kısaltılmışı. Adağını yerine getirdi, isteyerek, ve olması gerektiği gibi.

Vulgum pecus
Ortalama/bayağı insanlar

Vulnerant omnes, ultima necat
Her geçen dakika yaralar, sonuncusu öldürür. (Saatten bahsediyor. Güneş saatleri üzerine yazılan geleneksel yazı)

Vulpes pilum mutat, non mores
Tilkinin derisi değişir huyu değişmez

No comments yet

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: